Dünyada ses getiren sosyal politikalar deneyinin sonuçları açıklandı

Fin hükümeti tarafından geliştirilen bir strateji çerçevesinde, kazancına bakılmaksızın herkese temel düzeyde bir gelir dağıtma politikasına ilişkin iki yıllık deneme sona erdi. 

Dünyada bir ilke imza atan bu sosyal deney uygulaması 1 Ocak 2017'de başlatılmıştı ve 31 Aralık 2018'de sona erdi. Temel gelirin refah üzerindeki etkileri, söz konusu deneme sona ermeden hemen önce yapılan bir telefon anketi ile değerlendirildi.

Hükümetlerin, sosyologların ve dünyadaki medya kuruluşlarının dikkatini çeken iki yıllık araştırmanın ilk yılındaki sonuçlar Helsinki'de yayınlandı.

İki yıl süren araştırmaya katılmak için toplam 2000 işsiz seçilmişti ve bu iki yıl süresince işten veya girişimcilikten ne kadar para kazandıklarına bakılmaksızın bunlara her ay vergiden muaf 560 avro tutarında temel gelir dağıtılmıştı. 

Veriler, araştırmaya katılmak üzere seçilen kişilerin ortalama kontrol grubundaki insanlara kıyasla sadece yarım gün daha fazla çalıştığını göstermektedir. Herhangi bir işten veya kendi firması üzerinden geliri olduğunu beyan edenlerin oranı, denemeye katılanlarla (% 42,85) katılmayan kontrol grubundakiler (% 43,70) arasında anlamlı bir farklılık göstermedi. Hatta kazanılan maaşlara ve kendi firmalarından elde ettikleri gelirlere bakıldığında, denemeye katılanların ibraz ettikleri aylık gelirin kontrol grubuna göre ortalama 21 avro daha düşük kaldığı saptandı.

Kela'da kıdemli araştırmacı olarak çalışan Minna Ylikännö, bu sosyal deneye katılanların kontrol grubuna göre özgüvenlerinin daha yüksek olduğunun ve toplumsal konularda daha fazla söz sahibi olabildiklerinin ortaya çıktığını bildirdi.

Katılımcılar ayrıca kontrol grubundaki insanlara nazaran daha düşük stres düzeyleri bildirdiler; çok stresli olduğunu söyleyenlerin oranı denemeye katılanlar arasında yüzde 17 iken, bu oran kontrol grubunda yüzde 25.

Öte yandan, Finlandiya’nın çok tartıştığı, insanların kazancına bakılmaksızın herkese temel gelir dağıtmaya yönelik politikanın tutup tutmayacağına ilişkin bu denemenin, Sosyal İşler ve Sağlık Bakanlığı'nın ve Finlandiya Sosyal Sigorta Kurumu KELA’nın verileri dikkate alındığında istihdamı arttırmak açısından ne olumlu ne de olumsuz bir etki sağladığı saptandı.

“Yıllık bazda sicil verilerinin analizine dayanarak, deneyin ilk yılında temel gelir elde edenlerin serbest piyasada iş bulma konusunda kontrol grubundan daha iyi veya daha kötü olmadığını görüyoruz”, Sosyal İktisadi Araştırma Enstitüsü'nde  (Palkansaajien tutkimuslaitos) proje koordinatörü olarak çalışan Ohto Kanninen'in özetlediği sonuçlar bu şekilde.