Finlandiya 1943’te savaştan çekilmek için ABD’den kendi topraklarını işgal etmesini istemiş

ABD bu teklif üzerinde ciddi şekilde düşünse de risklerden dolayı sonunda işgal planından vazgeçmiş

Finlandiya'nın Oulu Üniversitesi'nde gerçekleştirilen bir araştırmada Finlandiya hükümetinin 1943’te savaştan çekilmek için ABD’den kendi topraklarını işgal etmesini istediği ortaya çıkarıldı.

Oulu Üniversitesi’nde yapılan yeni araştırmada dönemin Finlandiya Cumhurbaşkanı Risto Ryti ile Başbakan Edvin Linkomies'in,1943’te ABD’ye batı müttefik birliklerinin Norveç üzerinde konuşlanıp Kuzey Finlandiya’yı işgal etmeleri yönünde yazılı bir teklif sunmuş oldukları saptandı.

Araştırma Oulu Üniversitesi uluslararası ilişkiler tarihi doçenti Henry Oinas-Kukkonen tarafından yürütüldü. Kaynak olarak Amerika Birleşik Devletleri Dışişleri Bakanlığı ile Savunma Bakanlığı'nın arşivindeki evraklar kullanıldı.

ABD’ye yapılan teklifin temelinde yatan esas fikir, Kuzey Finlandiya’nın işgali Sovyetler tarafından yapılacak askeri müdahaleye engel olup ülkenin bağımsızlığını korumaya yardımcı olacağı yönündeydi. Aynı zamanda Finlandiya’ya İkinci Dünya Savaşı’ndan çekilme fırsatı sağlanacaktı.

2012’de yayınlanan Cumhurbaşkanı Risto Ryti’nin savaş dönemi günlüklerinde, Almanya’nın özellikle de 1943 Stalingrad çatışmasından sonra savaşta kaybedeceği anlaşıldıktan sonra Finlandiya’nın savaştan çekilme gayretleri olduğu yazılıydı.

Henry Oinas-Kukkonen’nin akademik araştırma çalışmasında, ABD yönetiminin Finlandiya’nın teklifini ciddiye alarak uzun uzun istişare ettiği ve ön çalışmalarını sadece bir diplomatik soruşturma yapmanın ötesinde gerçekleştirdiği ifade edilmekte.

Finlandiya’nın teklifi, Finlandiya Büyükelçiliği Maslahatgüzarı Taavi Pohjanpalo, ABD Büyükelçiliği Müsteşarı George F. Kennan ve OSS İstihbarat Servisi Başkanı Robert A. Solberg tarafından Portekiz'in başkenti Lizbon’da düzenlenen gizli bir toplantıda ele alınmıştı.

Araştırmada ABD yönetiminin, Finlandiya dışında başka cephelerdeki durumu da değerlendirdikten sonra, ABD birliklerinin Norveç’e konuşlandırılmasının ve akabinde Finlandiya’ya nakledilmesinin pratik olmamasının yanı sıra büyük riskler de taşıdığı kanısına vardığı tespit edildi.

ABD yönetiminin böyle bir harekatın daha önceden planlanmış olan Normandiya operasyonunu da tehlikeye atabileceğini düşünmüş olduğu kayıt altına alınmış. Zira geri çekilen Alman birliklerinin Normandiya'daki savunma saflarını sıkılaştıracağından endişe edilmiş. Bunun dışında ABD, harekata karşılık olarak Sovyetler Birliği’nin vereceği tepkiden de sakınmış.

1944 yazında Normandiya Harekatı'nın başlamasının ardından Sovyetler doğudan ilerleyerek Finlandiya’ya müdahaleye başladılar. Finlandiya için İkinci Dünya Savaşı 19 Eylül 1944 yılında Moskova Mütarekesi’nin imzalanmasıyla son buldu.