Hükümetin resmi kararı arefesinde Cumhurbaşkanı Niinistö'den "ayar yazısı"

"DEAŞ'lı Finlerin iadesiyle ilgili olarak sadece çocuklara yardım edilmeli"

Cumhurbaşkanı Sauli Niinistö, Cumhurbaşkanlığının internet sitesinde yayınladığı yazısında Suriye'deki El Hol kampındaki Fin çocukların Finlandiya'ya getirilmesi konusunda net bir tavır sergiledi. Niinistö, uluslararası hukuka ilişkin olarak aldığı brifingler ve İsveç gibi diğer komşu ülkelerin politikalarını değerlendirdiğinde  genel resmin kendi açısından “şu anda oldukça netleştiğini” vurguladı. 

Cumhurbaşkanı söz konusu yazısında “Finlandiya çocuklara yardım etmeli. Yasal yükümlülük üzerinde farklı görüşler var gibi görünüyor ancak sonuçta ahlaki sorumluluğumuz her şeyden önce gelir. Öte yandan aynı yükümlülük anneler için geçerli değildir, ama tabii Fin vatandaşları olarak onların da konsolosluk hizmetlerimizden yararlanma hakkı bulunuyor” görüşlerine yer verdi.

Cumhurbaşkanı Niinistö, aslında problemin konsolosluk hizmetleri üzerinden sağlanacak yardıma  annelerin dahil edilmesi halinde ortaya çıktığını savundu. Niinistö, annenin yardım almayı reddetmesi durumunda çocuğun da Finlandiya'ya iade imkanından yoksun kalacağının altını çizdi. 

Yerel basında yer alan analizlerde, Cumhurbaşkanı Niinistö'nün açıklamasının satır aralarından "sadece çocukların iadesine yönelik bir devlet kararı çıkarılması durumunda annelere danışılacak bir fiili durumun da oluşmayacağının" görüşüne yer verildi. Pratikte bu, annelere sorulmadığı ve "hayır" cevabı alınmadığı müddetçe sadece çocuklara yönelik bir konsolosluk operasyonu gerçekleştirilebileceği anlamına geliyor.

El Hol mülteci kampında DEAŞ terör örgütü tarafından kontrol edilen bölgelerde yaşayan insanlar bulunuyor. Kampta yaklaşık 40 Fin vatandaşı var, bunlardan 12'si kadın, geri kalanı ise çocuk. Kadınların büyük çoğunluğunu aile kökeni itibarıyla aslı Fin olan Finlandiya vatandaşları oluşturuyor.

Finlandiya hükümeti resmi tutumunu yarın aldığı kararla duyuracak. Cumhurbaşkanı'nın yazısının sonunda bu fikrini hükümet tarafından zaten  bildiğine ve alacakları karara etki etmemesi gerektiğine vurgu yapmış olmasına rağmen, hükümetin tam karar almasının arefesinde Cumhurbaşkanlığı internet sitesi üzerinden böyle bir görüş yazısına yer verilmiş olmasının Finlandiya için alışılmamış bir uygulama olduğu kamuoyunda tartışmalara yol açtı.

Siyasi analistler, bunun pratikte hükümetin kararı öncesinde ayar vermeye yönelik bir ihsas-ı rey olduğuna vurgu yaptılar.

Önümüzdeki Çarşamba günü muhalefet cephesinin soru önergesine cevap verecek olan Dışişleri Bakanı Haavisto, kendi hükümetini hiç bilgilendirmeden sadece Cumhurbaşkanı Niinistö'yle irtibat halinde böyle bir operasyonu gerçekleştirmeye teşebbüs etmiş olmakla suçlanıyor.

Geçtiğimiz hafta  Haavisto hakkında, Konsolosluk Hizmetleri Genel Müdürü Pasi Tuominen'e DEAŞ mensuplarının tutulduğu kamptaki Fin çocukların ülkeye dönmeleri için baskı yaptığı gerekçesiyle soruşturma başlatılmıştı. Haavisto'nun, uluslararası hukuka aykırı işlemleri gerçekleştiremeyeceğini bildirerek bakanının talimatlarına uymayan Tuominen'in görev yerini değiştirdiği saptanmıştı.